Jak działają bankomaty?

Bankomaty stały się codziennym elementem naszego otoczenia i wciąż pozostają jednym z najpopularniejszych sposobów na dostęp do gotówki. Każdego dnia tysiące osób wypłaca pieniądze z bankomatu, wpłaca środki lub sprawdza saldo. Choć liczba bankomatów w Polsce stopniowo maleje, nie zanosi się, aby urządzenia zniknęły całkowicie w najbliższych latach. Warto więc wiedzieć, jak korzystać z bankomatu, jak włożyć kartę, ile można wypłacić i jak działają te urządzenia od środka.

Historia bankomatów

Pomysł automatycznego kasjera pojawił się już w 1939 roku, ale pierwsze działające urządzenie powstało dopiero w 1960 r. dla City Bank of New York. Rozwiązanie się wtedy nie przyjęło – m.in. dlatego, że korzystali z niego głównie hazardziści i osoby pozyskujące środki z nielegalnych źródeł.

Za pierwszy nowoczesny bankomat uważa się urządzenie, które pojawiło się w Wielkiej Brytanii w 1967 roku. Jego twórca, John Shepherd-Barron, przyznał, że inspiracją była… maszyna do gumy do żucia. Wczesne bankomaty działały na papierowe karty jednorazowe, które były zatrzymywane podczas transakcji.
W kolejnych latach nastąpił przełom: karta z paskiem magnetycznym, opatentowana w 1973 roku przez Dona Wetzela. Dzięki połączeniu z siecią bankową klienci nie mogli wypłacać więcej, niż posiadali na koncie.

W Polsce pierwszy bankomat pojawił się dopiero w 1987 roku w Warszawie, a masowe wdrażanie urządzeń ruszyło po 1989 roku.

Jak działają bankomaty?

Aby wypłacić pieniądze z bankomatu, potrzebna jest karta płatnicza z paskiem magnetycznym lub chipem. Coraz częściej można korzystać także z telefonu i kodu BLIK, który pozwala wypłacić gotówkę bez użycia karty. Sama transakcja opiera się na komunikacji bankomatu z systemem bankowym. Po włożeniu karty i wpisaniu PIN-u urządzenie sprawdza saldo oraz limity wypłat i dopiero wtedy wydaje odpowiednią kwotę.

Wiele osób wciąż zastanawia się, jak włożyć kartę do bankomatu, aby uniknąć błędu. Wszystkie urządzenia mają oznaczenie kierunku wsunięcia karty, a ekran informuje o ewentualnym nieprawidłowym włożeniu. Nowoczesne bankomaty coraz częściej umożliwiają także wypłatę zbliżeniową, bez mechanicznego wciągania karty.

Bankomaty różnią się funkcjonalnością. W większości z nich można wypłacać środki, wpłacać gotówkę, sprawdzać saldo, wykonywać szybkie przelewy lub skorzystać z usług dodatkowych. Podczas wypłat zagranicznych urządzenia często proponują przewalutowanie, dlatego warto zachować ostrożność, bo kursy DCC zwykle są mniej korzystne.

Co znajduje się w środku bankomatu?

Wnętrze bankomatu jest bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać. W środku znajdują się kasety z banknotami oraz kasety zrzutowe na banknoty uszkodzone lub nieodebrane. Urządzenie korzysta z czujników, liczników oraz modułów weryfikujących autentyczność i stan banknotów. Konfiguracja kaset wpływa na to, w jakich nominałach otrzymujemy pieniądze. Jeśli urządzenie ma mniej niż zwykle niższych nominałów, wypłata może zawierać więcej większych banknotów.

Ile można wypłacić z bankomatu?

Wiele osób szuka informacji, ile można wypłacić z bankomatu i od czego zależy maksymalna kwota. Limity wynikają z ustawień banku, rodzaju karty oraz parametrów konkretnego urządzenia. Jednorazowe wypłaty najczęściej mieszczą się w przedziale od około 1000 do 5000 zł, a limity dzienne ustalane są indywidualnie przez bank. W przypadku transakcji BLIK limity bywają niższe i zwykle zaczynają się od około 1000 zł dziennie. Bankomat zawsze wyświetla informację, jeśli żądana kwota przekracza możliwości urządzenia.

Aktualne zmiany w korzystaniu z bankomatów

W ostatnich latach obserwuje się szybki rozwój rozwiązań bezgotówkowych, jednak gotówka nadal ma swoje znaczenie. Coraz więcej urządzeń pozwala wypłacać pieniądze telefonem, a wiele bankomatów rezygnuje z przyjmowania kart fizycznie, oferując wypłaty zbliżeniowe. Jednocześnie rośnie rola BLIKA, który stał się jedną z najpopularniejszych metod wypłat gotówki bez karty. Zmieniają się także limity bezpieczeństwa i coraz częściej banki umożliwiają ich samodzielną zmianę w aplikacji.